Archieven: Blogs

Blogs

Het hoofd dat niet op stil kan

Leestijd: 5 minuten

Twee maanden geleden zat ik met een vriendin te praten. Midden dertig, manager, verantwoordelijk voor een team jonge professionals. Ze vertelde me hoe ze 's avonds op de bank zit met Netflix aan, maar eigenlijk continu nadenkt over haar werk. Die ene medewerker die dreigt vast te lopen, budget dat niet klopt, reorganisatie die eraan komt. "Ik wéét dat ik er nu niks aan kan doen," zei ze. "Maar ik kan het niet loslaten."

Vorige week hoorde ik dat ze ziek thuis zit met flinke burn-out klachten.

Het raakte me meer dan ik had verwacht. Niet alleen omdat ik om haar geef, maar omdat ik me afvraag: wat maakt dat de een uitvalt en de ander niet? Niet in de zin van "wie doet het beter", maar echt: wat is hier aan de hand? En dat ‘niet-kunnen-loslaten’ heb ik ook, dus loop ik dan ook dat risico? 

De mythe van de harde werker

We hebben in Nederland een hardnekkig en eigenaardig ideaal. De professional die altijd bereikbaar is en 's avonds nog even mail checkt. Die in het weekend zakelijke appjes beantwoordt en tegelijkertijd speelt met de kinderen. We noemen dat betrokken, gedreven en toegewijd. En ergens hebben we dat verheven tot professioneel goed gedrag.

Onderzoek vertelt een ander verhaal. Een longitudinale studie volgde werkende volwassenen gedurende een jaar en bekeek hun vermogen tot "psychological detachment” oftewel mentaal loslaten. De resultaten zijn confronterend: mensen die beter konden loskoppelen van hun werk, hadden na dat jaar significant minder emotionele uitputting, minder angstklachten en een hogere score op hoe tevreden ze waren over hun leven. Maar het meest interessante? De mensen die tijdens dat jaar leerden om beter los te laten, lieten de grootste verbetering zien in mentale gezondheid. Het vermogen om los te laten is dus niet aangeboren. Het is aan te leren. 

Het is niet de werkdruk, het is wat je ermee doet na werktijd

Hier komt het ongemakkelijke deel. Want we praten veel over werkdruk. Te weinig mensen, te veel werk, te weinig tijd. En ja, dat is allemaal waar. Maar andere onderzoeken laten zien dat medewerkers met hoge werkdruk die wél goed mentaal kunnen loskoppelen, significant minder burn-outklachten vertonen dan collega's die niet kunnen loslaten. 

Lees die zin nog een keer. Het is dus niet alleen de stress zelf. Het is vooral wat er gebeurt ná werktijd. Of je hoofd is achtergebleven op kantoor. Of je 's nachts wakker ligt van problemen op het werk of met oplossingen die je uit je slaap houden. Of je tijdens het eten met je partner eigenlijk aan die vervelende mail zit te denken.

In de psychologie heet dit ruminatie. Ik noem het piekeren. Dat eindeloze gedachtemalen zonder dat je tot nieuwe inzichten komt. En hier wordt het link met burn-out echt duidelijk: ruminatie houdt je sympathische zenuwstelsel geactiveerd. Je stresshormonen blijven hoog en zo ook je hartslag. Je lichaam denkt dat je nog steeds aan het werk bent, ook al lig je in bed.

De cijfers die we liever niet zien

Een kwart van de werknemers tussen achttien en vierendertig jaar heeft burn-outklachten. Bij studenten in het hoger onderwijs ligt dat percentage boven de vijftig procent. Drieënveertig procent van de jongvolwassenen voelt zich heel vaak gestrest. We kunnen doen alsof dit een individueel probleem is. Alsof mensen gewoon beter moeten leren omgaan met stress en veerkrachtiger moeten zijn. Allemaal aan de yoga en mindfulness. 

Maar de verantwoordelijkheid ligt wat mij betreft niet alleen bij het individu. In veel teams heerst een impliciete norm. Je bent een goede professional als je betrokken bent en altijd dat stapje extra zet. We zien het, normaliseren het en het applaus volgt. Maar wat zeggen we daarmee tegen de professional die om vijf uur de laptop dichtslaat en daadwerkelijk stopt met nadenken over werk? Die de werktelefoon uitzet in het weekend? Die nee zegt tegen die extra verantwoordelijkheid omdat ze haar grenzen kent?

Vaak kijken we net iets minder waarderend naar die persoon. Minder gedreven. Of we zeggen het te bewonderen, maar als het erop aankomt handelen we niet naar die waardering. Terwijl het onderzoek aantoont dat juist die persoon het langste vol zal houden. Dat juist die persoon over vijf jaar nog steeds met energie en scherpte het werk doet, terwijl de altijd-maar-doordraaiers uitvallen. 

Dus hier is de vraag die ik aan jullie wil voorleggen: wat voor cultuur creëren we eigenlijk?

Belonen we mensen die grenzen stellen of mensen die ze overschrijden? Vieren we de professional die na een hectische week even offline gaat, of de professional die "gewoon doorwerkt"? Hoe reageren we als iemand zegt: "Ik moet even stoppen, mijn hoofd is vol"?

Want we kunnen wel praten over burn-outpreventie en duurzame inzetbaarheid en veerkracht. We kunnen cursussen geven en mindfulness-apps aanbieden en het belang van werk-privébalans benadrukken. Maar als de manager tegelijkertijd om negen uur 's avonds mails stuurt en de collega die om half vijf weggaat wordt aangekeken alsof ze parttime werkt, dan is de boodschap glashelder: loslaten wordt niet gewaardeerd hier.

Geen oplossingen, wel een spiegel

Ik ga je geen stappenplan geven. Geen vijf tips om beter los te laten of rijtje interventies voor meer psychological detachment. Want eerlijk? Ik ben er zelf ook niet zo’n ster in. 

Daarom een spiegel want dit onderwerp vraagt om eerlijkheid. Over wat we vragen van mensen in hun werk. Die balans tussen prestatie en welzijn. Misschien verwachten we onmogelijke dingen van professionals: geef alles, maar brand niet op.

Die manager die uitviel? Die gaf niet te veel om haar team. Ze gaf te weinig om zichzelf. En wij hebben dat aangemoedigd. Of in ieder geval niet ontmoedigd.

En nu?

Misschien is de vraag niet hoe we mensen leren beter los te laten. Misschien is de vraag: waarom hebben we een systeem gecreëerd waarin loslaten al een prestatie op zich is geworden?

Want als een kwart van je jonge professionals uitvalt aan burnout, dan is het probleem niet dat ze niet goed genoeg kunnen ontspannen. Dan is het probleem dat we hebben toegestaan dat een situatie ontstaat waarin permanente mentale overbelasting normaal is geworden.

De cijfers zijn er. Mensen die mentaal kunnen loskoppelen van hun werk, overleven. Mensen die dat niet kunnen, vallen uit. De vraag is: wat gaan we daarmee doen?

En belangrijker nog: welk soort professional willen we over vijf jaar nog hebben? De doordraaier die uitgebrand op de bank zit? Of de professional die grenzen heeft leren stellen en daarom nog steeds met energie en scherpte haar werk doet?

Het antwoord lijkt me duidelijk. De vraag is of we de moed hebben om ons beleid daarop aan te passen.

Petra Wildoer, Jobcoach bij SWOM (Stichting Studeren en Werken Op Maat).

Waar kerst even voor iedereen was

Leestijd: 4 minuten

Elk jaar, wanneer kerst eraan komt, vieren veel mensen deze dagen gezellig met familie. Samen eten, cadeautjes uitwisselen en tijd met elkaar doorbrengen, voor velen is dat vanzelfsprekend. Voor dakloze mensen is dit echter vaak niet mogelijk. Door conflicten, geldproblemen of andere omstandigheden hebben zij geen plek om kerst te vieren. Daarom organiseert de Bakkerij in de Marekerk in Leiden elk jaar een kerstdiner voor dakloze mensen, zodat ook zij samen met anderen een warme en gezellige kerst kunnen beleven.

Hoi, ik ben Mathis, ik ben 16 jaar oud en leerling aan het Stedelijk Gymnasium Leiden. In deze blog neem ik jullie mee in de organisatie en uitvoering van het kerstdiner voor daklozen, waaraan ik zelf heb meegeholpen.

Hoe ben ik in contact gekomen met dit project?

Nou,

Ik zit in 5 vwo op het Stedelijk Gymnasium Leiden en kreeg voor het vak maatschappijleer de kans om een maatschappelijke stage te doen. In ruil daarvoor kregen wij dan vrij van school. Er waren verschillende opties, zoals werken bij de ijsbaan, groente telen voor de voedselbank of deelnemen aan het M25-project van de Bakkerij[1]. Dat laatste sprak mij meteen aan, dus ik schreef me direct in.

Tijdens de eerste bijeenkomst werden we geïnformeerd over hoe het kerstdiner zou verlopen. Ook werd onze schoolgroep, bestaande uit negen leerlingen, verdeeld in drie verschillende groeppen teams: publiciteit, locatie en financiën. Ik zat in het team financiën. Elke groep had zijn eigen taken. Publiciteit zorgde ervoor dat er door heel Leiden posters hingen, locatie regelde alle benodigde spullen en financiën hield overzicht over het budget.

Deze voorbereidingen waren leerzaam en leuk. We leerden veel over de doelgroep en konden onze schoolvakken daadwerkelijk toepassen in de praktijk, in plaats van alleen theorie te leren.

De dag van het diner,

17/12/2025

Het was 17 december, de dag van het kerstdiner. Voor mij begon de dag erg relaxed, want we moesten niet naar school, en de verzameltijd was pas om half 1. Toen ik om half 1 bij de bakkerij aankwam, begonnen wij gelijk met alle spullen die naar de Marekerk moesten klaar te zetten. Deze werden namelijk allemaal opgehaald door een busje van een van de andere vrijwilligers. Nadat we ervoor hadden gezorgd dat alle spullen naar de kerk kwamen, gingen we met alle leerlingen, Francine (onze begeleider vanM25) en Femke (de straatpastor) ook naar de Marekerk toe. Eenmaal daar aangekomen, moesten wij vervolgens alle spullen weer uitruimen, en gaan beginnen met het inpakken van de kerstpakketten. Naast dat de daklozen hier mochten eten, kregen zij van ons namelijk ook nog een kerstpakket mee. Dat bestond uit een Dirk bon van 10€, een chocoladereep, een deken, en een cup noedels. Dit pakket hebben wij met behulp van Femke, de straatpastor, in elkaar gezet. Wij rekenden erop dat er ongeveer 200 gasten kwamen, dit betekende dus dat er 200 kerstpakketten in elkaar gezet moesten worden, dit heb ik, samen met andere leerlingen en vrijwilligers van de kerk allemaal gedaan. Toen wij klaar waren met de kerstpakketten, hadden onze medeleerlingen de kerk al leeggemaakt van de kerkstoelen, en ook alle dinertafels en stoelen al klaargezet. Alles was dus klaar om te beginnen.

Om 17:40 gingen de deuren open voor de daklozen, Ik stond, samen met Femke bij de deur om alle daklozen te begroeten. De gasten werden groots ontvangen via de rode loper: als ze door de deur naar binnen liepen, kwamen ze langs alle vrijwilligers en leerlingen die hen welkom heetten. Bij binnenkomst stonden de Straatklinkers, een koor uit Amsterdam, hun kerstmuziek te spelen. De tafels waren gedecoreerd met kaarsjes en dennentakken, alles zag er magisch uit.

Het diner begon met een welkomstwoord van Femke, en een van de gasten droeg het kerstverhaal voor. Toen dat afgelopen was, zong Carina, een leerling van mijn school, opera voor de hele zaal. Dit was betoverend, iedereen richtte hun aandacht op haar en luisterde naar de prachtige muziek. Hierna was het tijd, de tijd waar iedereen op gewacht had, etenstijd. De jongeren van de kerk, en de leerlingen bediende alle gasten. Wij hadden hiervoor van tevoren de tafels goed verdeeld. Ik vond dit het leukste gedeelte van de hele avond. Je liep naar iemand toe, maakte even een praatje met ze, en vroeg wat ze graag wilden eten. Daarna liep je naar het buffet toe met gerechten van de plaatselijke Chinees. In de rij voor het opscheppen kon je nog praten met andere jongeren, en daarna bracht je het bord naar de gasten toe. Het klinkt niet heel spectaculair, maar hun blijheid en vriendelijkheid daarna: dat is écht bijzonder. Met zo'n klein iets kan je iemand zó blij maken. Tijdens het hele diner speelde onze schoolband fantastische kerstmuziek. Dit zorgde voor een hele gezellige sfeer in de zaal.

 Toen iedereen uitgegeten was, kondigde Femke aan dat ze hun kerstpakket mochten ophalen, Sommige gasten gingen hier gelijk heen en sommige bleven nog iets langer hangen. Ik heb met sommige gasten ook nog even een praatje gemaakt. Ik vond het zo bijzonder om al hun verhalen te horen. Uiteindelijk was iedereen weg en gingen wij alle spullen weer opruimen om naar huis te gaan.

Deze avond was een bijzondere ervaring. Ik heb veel geleerd tijdens de voorbereiding, maar vooral tijdens het diner zelf. De sfeer was warm, de muziek prachtig en de dankbaarheid van de gasten onvergetelijk. Ik hoop dat dit verhaal anderen inspireert om, wanneer zij iemand op straat zien, om even te helpen, of even een praatje te maken. Omdat jij niet voelt hoe groot jouw impact écht is.

Mathis du Rieu leerling van het Stedelijk Gymnasium leiden.

[1] M25 Leiden ondersteunt jaarlijks 400-500 jongeren in de leeftijd van 12 t/m 17 jaar en daagt hen uit zich belangeloos in te zetten voor en op te trekken met kwetsbare groepen in de samenleving.

Perfectie creëert afstand, feilbaarheid maakt menselijk

Leestijd: 3 minuten

Er zijn van die leidinggevenden die alles onder controle lijken te hebben. Altijd scherp, professioneel, precies de juiste toon. Geen spoor van twijfel en geen greintje ongemak. Je zou er bijna respect voor krijgen. Bijna.

Want ik merk het keer op keer in mijn werk als jobcoach voor mensen met een arbeidskwetsbaarheid: hoe gepolijster iemand zich voordoet, hoe minder écht het contact voelt. En hoe meer mensen zich gaan inhouden. Perfectie creëert afstand. Niet omdat mensen jaloers zijn op perfectie, maar omdat je jezelf er niet in herkent. En omdat het mensen lam legt. "Omdat jij zo perfect bent, zal ik het nooit goed genoeg doen." Het is moeilijk om een connectie te voelen met iemand die nooit iets laat vallen. Of het nu gaat om een fout, twijfels, een slechte grap of een off-day. Het zijn juist die rafelrandjes die maken dat we iemand mogen.

Veel mensen die wij bij SWOM begeleiden, hebben al een hele route van afwijzing, onbegrip of miskenning achter de rug. Ze kennen het gevoel van tekortschieten. Van willen meedoen, maar steeds nét buiten de boot vallen. Wat zij nodig hebben, is een omgeving waarin je kwetsbaar mag zijn en waar hulp vragen, leren en fouten maken onderdeel zijn. Een omgeving waarin menselijkheid vooropstaat, óók bij de leidinggevende. Juist daar. Want als de leider geen enkele onzekerheid toont, geen twijfel, geen moment van ongemak, dan is het moeilijk om je als medewerker kwetsbaar op te stellen. Zeker als je van jezelf al denkt dat je minder stevig staat.
Feilbaarheid is geen zwakte. Het is een uitnodiging aan de ander om ook mee te doen. Om jezelf niet kleiner te maken dan je bent, maar ook niet groter. Om te zeggen: “Ik weet het even niet.” Om hardop te denken, om te leren, om samen te zoeken. Feilbaarheid maakt je menselijk. En menselijkheid is de basis van vertrouwen.

Juist mensen met een arbeidskwetsbaarheid - omdat ze anders leren, wat meer tijd nodig hebben, sneller overprikkeld raken of soms even uitvallen - hebben vaak een scherp ontwikkelde radar voor echtheid. Zij voelen feilloos aan wanneer iets niet klopt. En dus ook wanneer een leidinggevende een perfect plaatje probeert vol te houden, maar ondertussen de verbinding verliest.

Wat als we het anders doen? Wat als we ophouden met doen alsof leiderschap draait om perfectie? Wat als we in plaats daarvan leiders zien als mensen die het voortouw nemen in eerlijkheid, niet in onfeilbaarheid?
Wat als een leidinggevende hardop zegt:
“Die situatie van vorige week vond ik ook lastig.”
“Toen jij je overprikkeld voelde, dacht ik even: hoe help ik nu het best?”
“Ik weet het even niet, maar laten we samen kijken wat werkt.”
Dat zijn geen tekenen van zwakte. Dat zijn tekenen van moed. En het zijn ankers voor de ander. Juist voor mensen die zich vaak anders voelen en minder zeker. Want als jij als leider je fouten erkent, schep je ruimte voor anderen om hun fouten niet te verstoppen. Als jij je kwetsbaarheid toont, nodig je uit tot dialoog. En als jij laat zien dat het niet altijd vlekkeloos hoeft, ontstaat er veiligheid.

In een wereld waarin alles sneller, efficiënter en professioneler moet, vergeten we soms dat werk vooral mensenwerk is. En dat mensen niet floreren bij gladgestreken verwachtingen, maar bij echte ontmoetingen. Als jobcoach zie ik het verschil elke dag. De mensen met wie ik werk, willen niet gepamperd worden. Ze willen serieus genomen worden. Zich nuttig voelen. Meedoen. Maar wel in een omgeving waar ook ruimte is voor wie je bent op je minder sterke momenten. En ja, daar hoort ook bij dat je als leidinggevende laat zien dat jij die momenten óók hebt.

Dus een oproep aan alle leiders: je hoeft het niet allemaal te weten. Je hoeft het niet perfect te doen. Laat af en toe het harnas zakken. Deel iets wat niet gelukt is. Stel een vraag zonder antwoord. Laat zien waar jij ook nog aan het leren bent. Want pas dan ontstaat er ruimte voor anderen om hetzelfde te doen.

Petra Wildoer, Jobcoach bij SWOM (Stichting Studeren en Werken Op Maat).

JongPIT: niets over ons, zonder ons

Leestijd: 1 minuut

JongPIT is voor en door jongeren met een chronische aandoening en/of beperking.

Ontstaan en missie

JongPIT is een stichting die zich inzet voor jongeren met een chronische aandoening en/of beperking. Doel is hun volwaardige participatie in de samenleving te bevorderen. Opgericht op 1 juli 2020, ontstond JongPIT uit de bundeling van drie initiatieven: ALL OF ME, Ervaringscentrum Jong Perspectief (ECJP) en Jongerenpanel ZeP. Deze fusie combineerde communityvorming, informatievoorziening en belangenbehartiging om jongeren beter te ondersteunen.

Door deze krachten te bundelen is JongPIT nu een krachtige stem voor jongeren met een chronische aandoening en/of beperking, gericht op inclusie en participatie.

De JongPIT’ers: wie zijn we?

JongPIT wordt gedragen door een team van ongeveer 40 jonge vrijwilligers, bekend als ‘JongPIT’ers’. Wij zijn tussen de 15 en 35 jaar, hebben zelf een chronische aandoening en/of beperking en delen onze ervaringen. Onze achtergronden variëren van fysieke beperkingen tot psychische aandoeningen, wat zorgt voor een breed spectrum aan perspectieven en ervaringen.

Activiteiten & impact

We ondernemen diverse activiteiten om onze doelen te bereiken:

  • Communityvorming: een online platform waar jongeren ervaringen delen, elkaar ondersteunen en deelnemen aan activiteiten;
  • Informatievoorziening: blogs en artikelen over onderwerpen, zoals over inclusief onderwijs, werk, zorg en wonen;
  • Belangenbehartiging: actieve betrokkenheid bij beleidsvorming door het delen van ervaringsverhalen en het geven van advies aan instanties;
  • Ondersteuning: individuele begeleiding en een opkomende online leeromgeving voor persoonlijke ontwikkeling.

    • Samenwerkingen en erkenning

    JongPIT werkt samen met diverse organisaties en overheidsinstanties (zowel landelijk als lokaal) om inclusiviteit te bevorderen. Zo hebben we bijgedragen aan de afschaffing van de langstudeerboete, en we hebben input gegeven voor debatten in de Tweede Kamer. We werken samen met UWV, OCW en het Ondersteuningsteam Zorg voor Jeugd om de stem van jongeren zoals wij te versterken.
    We bevorderen de inclusiviteit binnen organisaties. Dit doen we door middel van ervaringsverhalen en het geven van advies. We laten onze stem klinken via hun (social media) kanalen. Zo heeft JongPIT de digitale toegankelijkheid van zorgverzekeraar VGZ getest.

    Toekomstvisie

    Met een groeiende community en voortdurende inzet voor inclusie, blijft JongPIT streven naar een samenleving waarin jongeren met een chronische aandoening en/of beperking volwaardig kunnen meedoen. Ons motto: "Niets over ons, zonder ons!" benadrukt het belang dat de stem gehoord wordt. Daarom gaan we vaker op deze plek bloggen om onze ervaringsverhalen te delen.

    Marnix, vrijwilliger JongPIT

    Het is de taal, stupid!

    Leestijd: 4 minuten

    Als journalist en schrijver dacht ik dat taal weinig geheimen voor me had. Dat had ik mis, bleek tijdens het werken aan mijn boek Onleesbare wereld, over laaggeletterdheid. Ik wist nog veel niet over taal. Dat wil zeggen: ik was me niet bewust van de enorme reikwijdte; taal kan een universum ontsluiten, maar een gebrek eraan kan dat universum op schrijnende wijze inperken.

    De aanleiding om me in laaggeletterdheid te verdiepen, was mijn oma Marie. Jaren na haar dood ontdekte ik dat ze amper kon lezen en schrijven, en dat ze dat haar hele leven verborgen heeft gehouden. Het lot wilde dat ze trouwde met een man uit de krantenwereld, die na de Tweede Wereldoorlog directeur werd van de herrezen Twentsche Courant. In de tweede helft van Maries leven draaide thuis alles om de krant. Een kránt! Met letters, heel veel letters. Letters waar ze geen chocola van kon maken. Hoe moet dat toen voor haar geweest zijn, vroeg ik me af. En hoe zou het in de huidige wereld zijn, om slecht te kunnen lezen en schrijven? Dat het migranten aan basisvaardigheden kan ontbreken, snapte ik. Maar mensen die in Nederland naar school zijn gegaan? Hier geldt toch een leerplicht? De vragen buitelden over elkaar heen. Mijn journalistieke hart ging sneller kloppen en ik besloot op onderzoek te gaan.

    In ‘Onleesbare wereld’ volg ik laaggeletterden dicht op de huid, trek met ze op, voer gesprekken en vraag ze honderduit. Ik laat wetenschappers en mensen uit het onderwijs aan het woord, ik duik in de geschiedenis en raadpleeg talloze rapporten en onderzoeken. Het werd een onthullende en soms onthutsende ontdekkingstocht. Kort gezegd had ik nogal opgesloten gezeten in mijn eigen comfortabele bubbel. Ik had geen idee van het bestaan van een ‘andere’ samenleving, waar taal geen rijkdom is maar een struikelblok kan zijn, en zelfs een barrière.

    Mijn oma Marie overleed in 1972, vijf jaar voordat socioloog Kees Hammink met zijn baanbrekende onderzoek laaggeletterdheid in Nederland op de kaart zette. Zijn rapport betekende het formele begin van wat toen heette ‘alfabetisering’.

    We zijn ruim een halve eeuw verder.

    Om hoeveel mensen met te weinig basisvaardigheden het inmiddels gaat, boeit mij niet zo. Drie miljoen of 3,3 miljoen, afhankelijk van wie je meetelt: het zijn er simpelweg te veel. Te veel mensen die tegen hun zin ongeschoold werk doen of helemaal niet werken, ongezond zijn, in armoede en met schulden leven, zich terugtrekken achter de voordeur omdat ze het gevoel hebben niet mee te tellen, een diep wantrouwen koesteren jegens de overheid en officiële instanties en vatbaar zijn voor nepnieuws. Er zijn te veel kinderen die taalarm opgroeien en daar de rest van hun leven de gevolgen van ondervinden.

    Rineke van Houten. Foto: Foto Tessa Posthuma de Boer

    Er bestaat helaas geen quick fix, daarvoor is de groep laaggeletterden te divers en is de oorzaak meestal een ingewikkelde mix van factoren die elkaar versterken of opvolgen. Anders hadden de inspanningen van talloze bezielde professionals en vrijwilligers gedurende de afgelopen decennia intussen wel veel meer vruchten afgeworpen. Het aantal initiatieven en projecten op dit gebied is niet te tellen. Mijn Dropbox is gevuld met namen van stichtingen, instellingen, projectleiders en kartrekkers, bij gemeenten en roc’s proberen medewerkers onvermoeibaar een bijdrage te leveren, hogescholen en universiteiten doen onderzoek, er worden beleidsplannen geschreven, projecten opgezet, netwerken gevormd, conferenties belegd en data gedeeld. Er is voortschrijdend inzicht over taalverwerving, er zijn kennisbanken, nieuwsbrieven en appgroepen. De tijd, met alle ontwikkelingen die het leven steeds ingewikkelder maken, haalt ons voortdurend in.

    Waarom schiet het nauwelijks op?

    Alles overziend besloop me gaandeweg de gedachte dat we het probleem blijkbaar niet belangrijk genoeg vinden, dat we er onder de streep te weinig belangstelling voor kunnen opbrengen. Daar waar het namelijk wél het geval is, in regio’s waar dezelfde bezielende ambtenaren al jaren de kar trekken, worden in weerwil van weerbarstige landelijke randvoorwaarden, wél (bescheiden) resultaten geboekt.

    Willen we als beschaafd land wérkelijk dat iedereen in Nederland een gerede kans krijgt taal- reken- en digitaalvaardig te worden? Willen we daarvoor alles uit de kast trekken?

    Waarom hebben we het al meer dan vijftig jaar over ‘een leven lang ontwikkelen’ maar is dat vooral weggelegd voor hoogopgeleiden? [1] Terwijl laagopgeleiden er vanwege hun kwetsbare arbeidsmarktpositie juist het meest baat bij hebben? En waarom zijn werkgevers bereid om dure trainers in te huren voor het hoogopgeleide personeel, maar niet om te investeren in meer basisvaardigheden voor wie dat hard nodig hebben, maar er misschien niet om durven vragen?

    Misschien laat het de geletterde meerderheid in wezen onverschillig. Waarom zou je je druk maken? Een mogelijk antwoord: omdat het óns probleem is.

    Laaggeletterdheid erodeert de pijlers van een inclusieve samenleving door het creëren van ongelijkheid en uitsluiting. Wie daarmee kan leven zal dit boek waarschijnlijk niet lezen. Wie daar wél ongemakkelijk van wordt, zou zich moeten realiseren dat ‘wij’ het probleem zelf geschapen hebben.

    Laaggeletterdheid is geen keus, maar vloeit voort uit ontoereikend onderwijs en een samenleving die steeds ingewikkelder wordt door digitale ontwikkelingen terwijl fysieke loketten sluiten. Het lijkt erop dat we een nieuwe onderklasse hebben gecreëerd.

    Uit dit alles volgt dat het de plicht is van de taalvaardigen het beest in de bek te kijken en te bedwingen.

    Hoe?

    Door op de eerste plaats uit onze bubbel te kruipen en zorgvuldig te luisteren naar ervaringsdeskundigen. Dat gebeurt gelukkig steeds meer. En: heldere taal bezigen, dat is maatschappelijke winst die relatief makkelijk te behalen valt.

    Maar ook door als overheid fors meer te investeren in bestrijding van armoede en zorg en onderwijs en de schotten tussen ministeries af te breken. Want laaggeletterdheid heeft te maken met álle Haagse portefeuilles. Er zijn langjarige onderwijsprogramma’s voor volwassenen nodig, ingebed in een solide structuur, en ontworpen in samenspraak met de mensen om wie het draait.

    ‘Onafhankelijkheid is mijn diploma’, zei een laaggeletterde die na een cursus haar draai in het leven had gevonden. Dat is wat taal kan doen.

    Rineke van Houten
    Onleesbare wereld – het dubbelleven van laaggeletterden, verschijnt op 28 oktober bij uitgeverij Balans.

    [1] Thomas Bersee en Pia Deveneijns, ‘Scheefgroei in een leven lang ontwikkelen’, op sociaalbestek.nl, 2022.

    Roeien op Aruba

    Leestijd: 2 minuten

    Stel je voor, een eiland zo groot als Texel. Gelegen in het Caribisch gebied, omringd door de blauwe Caribische zee. Temperatuur op het eiland: 30 graden het hele jaar door. Watertemperatuur, zo’n 27 graden.Voornaamste bron van inkomsten: toerisme, voornamelijk Amerikaanse gasten. Die genieten van het witte strand, het warme weer en de blauwe zee. Maken veel uitstapjes met boten, zoals grote catamarans, waarmee ze gaan snorkelen en van de “sunset” genieten.

    Is er op dit eiland misschien een roeivereniging? Nee. Toch wordt er geroeid.

    Er was eens een ‘heer van stand’. Hij kwam van Nederland, waar hij naast rechter ook voorzitter van een burger-roeivereniging was, naar Aruba. Bij zijn oude roeivereniging was in de jaren 90 een afdeling in het leven geroepen die roeide met mensen met een beperking, onder de toepasselijke naam roeivalidatie. Waar veel sporten waarbij lopen bijvoorbeeld nodig is, lastig te beoefenen zijn, geldt dit voor roeien niet. Door te komen roeien, komen deze mensen ook uit hun sociaal isolement, waarmee ze door hun beperking vaak te maken hebben.

    De ‘heer van stand’ nam dit concept in 1996 mee naar Aruba om er een stichting voor roeivalidatie op te richten onder de naam Fundashon Arubano pa Remavalidashon (FARVa). Dat betekent Arubaanse Stichting voor Roeivalidatie. Een jaar na de oprichting kon er geroeid worden! Er werd in Nederland een wherry aangeschaft, een roeiboot voor twee personen plus stuurman (m/v). Onderkomen werd gevonden in de loods van een voormalige duikschool, aan het strand van de Paardenbaai, waar de hoofdstad van het eiland, Oranjestad, aan gelegen is.

    Iedere zaterdagochtend wordt er sindsdien geroeid door en groepje ‘cliënten’ en een groep vrijwilligers. De ‘cliënten’ van deze stichting hebben allemaal een lichte geestelijke beperking, kunnen zich soms met moeite of nauwelijks mondeling uitdrukken. Omdat sommigen niet zelfstandig kunnen roeien, is er een extra bankje in de roeiboot aangebracht waarop een van de vrijwilligers kan zitten om te helpen. In de loop van de jaren zijn er wel diverse cliënten die zelfstandig roeien onder de knie hebben gekregen. Anderen kunnen dat helemaal niet, maar komen mee naar het strand en zitten een rondje naast de stuurman om zo ook op het water te komen. Er wordt ook gevaren met kayaks, ook net zo met een vrijwilliger.

    Roeien in Nederland is anders dan in Aruba. Waar roeiers in Nederlands vanaf de kant of stijger in de boot stappen en hun schoenen drooghouden, leggen roeiers in Aroba de boot in het water en stappen tot aan hun knieën in het aangenaam warme water. En hoewel de boot al 30 jaar oud is, is deze goed onderhouden. Zo zijn de spanten door het water aangetast en moesten worden vervangen. Dat is gebeurd in eigen beheer, zodat de ‘cliënten’ kunnen blijven roeien.

    De Arubaanse Stichting voor Roeivalidatie is een vreemde eend in de bijt van dit eiland. Maar het voornaamste is dat het gaat om mensen die iets extra’s nodig hebben en verdienen. En het geeft voldoening om hieraan mee te werken en dit te helpen realiseren.

    Evert Bongers, vrijwilliger bij FARVa

    https://www.youtube.com/watch?v=Hi7vNoI8xFc

    Zeilstichting Aeolus: al meer dan 40 jaar bijzondere zeilkampen

    Leestijd: 3 minuten

    Zeilstichting Aeolus gaat elke zomer op kamp met jongeren die het echt verdienen. Met zeilen als middel kunnen deze jongeren een week helemaal loskomen en weer even kind zijn. Vrijwilligers zetten zich ook deze zomer weer in om een paar mooie weken te realiseren.

    Van studentenclubje tot stichting

    In 1981 besloten twee studenten uit Groningen een stichting op te richten onder de naam Aeolus, vernoemd naar de Griekse god van de wind. Onder deze vlag organiseerden zij samen met een kleine groep vrienden zeilkampen voor middelbare scholen. Na een paar turbulente jaren begon Aeolus langzaam te veranderen van een zeilende vriendengroep in een stichting met maatschappelijke idealen en doelstellingen. Eind 1987 besloot het bestuur een andere koers te varen en werd de huidige doelstelling geformuleerd. Aeolus moest gaan zeilen met jongeren die om medische, psychische, sociale of financiële redenen net even wat meer aandacht verdienen. In 1988 werd het eerste kamp met de huidige doelstelling een feit: er werd een zeilkamp georganiseerd voor een groep jongeren met een lastige thuissituatie.
    Waar eerst nog vooral met eigen materialen werd gezeild en gekampeerd, werd het door de uitbreiding van het aantal kampen mogelijk om met de stichting materialen aan te schaffen, zoals kooktoestellen en pannensets, maar ook draaiboeken en zangbundels. Ook de organisatie breidde zich uit. Het bestuur groeide, er werden commissies opgericht en er kwamen steeds meer vrijwilligers. Inmiddels heeft Aeolus een zolder vol kampmateriaal, zes verschillende commissies en ongeveer zeventig vrijwilligers die elk jaar weer mee willen op kamp. Op het hoogtepunt werden er zelfs 20 kampen per jaar georganiseerd! Corona leverde helaas weer wat turbulente jaren, maar gelukkig is de spirit van Aeolus nooit verdwenen en staan er elk jaar weer vrijwilligers te springen om kampen te begeleiden.

    Zeilen als middel

    Aeolus organiseert zeilkampen. In tegenstelling tot veel andere zeilkampen is het leren zeilen echter niet het einddoel. Zeilen is slechts een middel voor vervoer, daginvulling en plezier! Jongeren die graag wat meer willen leren zeilen kunnen dit op kamp zeker doen, maar dit is absoluut niet verplicht. Zeilboten bieden echter een perfecte context om lekker tot rust te komen op het water, échte Aeolus-spelletjes als boeibal en de druifolympics te spelen, liedjes te zingen en te genieten.

    Doelgroep

    Aeolus gaat op kamp met jongeren die anders misschien niet de mogelijkheid zouden hebben om op vakantie te gaan. De kampen worden altijd georganiseerd met een andere organisatie. Zo kunnen expertises goed gecombineerd worden. Aeolus regelt het kamp en alles wat daaraan vastzit, de organisatie kent de jongeren en kan hier dus goed op inspelen. De jongeren die meegaan hebben vaak al enorm veel hulpverleners om zich heen. Aeoliërs proberen dit juist niet zijn, om zo ook daarin een week ruimte te kunnen bieden. Ondertussen zijn er al tal van kampen georganiseerd, voor kinderen uit gezinshuizen en pleeggezinnen, vluchtelingenkinderen, jonge mantelzorgers, kinderen met een ingewikkelde thuissituatie, kinderen uit gezinnen met armoede en noem maar op.

    De magie van een kamp

    Een zeilkamp van Aeolus duurt vijf dagen, van maandag tot vrijdag. Op maandag komt de groep aan en doen vrijwilligers alles om zo snel mogelijk het water op te gaan. Het zeilen kan beginnen! De eerste dag is het vaak wennen voor jongeren. Op kamp ontmoeten ze immers nieuwe jongeren en vrijwilligers en is de gang van zaken totaal anders dan thuis. Gelukkig wennen jongeren vaak snel. De kampen hebben een vaste dagstructuur, waardoor iedereen gauw in het kampritme komt. Het is elke keer weer mooi om te zien hoe de magie van een kamp zijn werk doet: waar jongeren aan het begin van de week nog moeten wennen, soms met het nodige geklaag, zijn ze aan het einde van de week volledig overgenomen door de Aeolus spirit.

    Een kamp van Aeolus gaat volledig terug naar de basics, om jongeren zo het authentieke kampeergevoel mee te geven. Zo slapen de jongeren bijvoorbeeld op de zeilboten onder een dektentje, wordt er gekookt op gaspitten en zijn de bosjes de wc voor de week. Tijdens deze week worden, naast het zeilen, talloze activiteiten ondernomen. Zo wordt er gezongen en gezwommen, worden er kampvuurtjes gebouwd en spellen gespeeld en wordt de week altijd afgesloten met een bonte avond.

    In een week ontpoppen jongeren en komen ze even helemaal los van hun thuis. Een van de voordelen van het kamperen is bijvoorbeeld dat er een week geen stroom is, waardoor schermpjes al snel leeg zijn. Verder biedt een kamp veel zelfstandigheid en vrijheid aan jongeren, waarin ze in de natuur volledig kunnen uitrazen. Dit leidt elk jaar weer tot bijzondere ervaringen, voor zowel jongeren als vrijwilligers. Zo vertelde een vrijwilliger: “Op mijn laatste kamp heb ik een jongen een appel leren schillen en kreeg hij zo wat zelfstandigheid. Een andere jongere, die zich erg volwassen en stoer voordeed, kwam volledig los bij de soms enigszins kinderlijke spelletjes. Het was enorm tof om te zien hoe hij weer even kind kon zijn.”

    Een eerste verliefdheid, vriendschappen voor langere tijd of simpelweg een weekje zelfstandigheid en vrijheid: alles is mogelijk voor de jongeren. Al met al heeft Zeilstichting Aeolus een succesformule die nu al bijna 45 jaar leidt tot geslaagde kampen!

    Wijkiftar in Eindhovens Woensel-West verbindt buurtgenoten

    Leestijd: 1 minuut
    Igor Vermeer/Trudo.

    Op vrijdag 21 maart heerste er een gezellige drukte op het Celsiusplein in het Eindhovense Woensel-West. Aan lange tafels genoten honderden buurtgenoten van de zesde editie van de wijkiftar: de maaltijd om tijdens de Ramadan het vasten te breken na zonsondergang.

    De wijkiftar is een initiatief van Mohamed Bellahssen van restaurant Chomicha. Aan de lokale omroep Studio040 vertelde hij over hoe het de afgelopen jaren steeds groter is geworden: ‘Bij de eerste editie hadden we deze opkomst niet verwacht. Ik dacht: als er ongeveer tachtig mensen komen, dan zijn we er blij mee. Maar uiteindelijk kwamen er ongeveer driehonderd mensen.’

    Voor iedereen

    In de afgelopen zes jaar is de wijkiftar uitgegroeid tot een geliefd evenement voor jong en oud, ongeacht religieuze of culturele achtergrond. Het is dus zeker niet alleen voor moslims, aldus Bellahssen. ‘Iedereen is altijd enthousiast, of ze nou islamitisch zijn of niet.’ Vanwege de groeiende populariteit doen er ook andere restaurants en vele andere buurtpartners en vrijwilligers mee. Dankzij hen was de avond gevuld met gastvrijheid en smakelijke gerechten. Er was gratis soep, vers brood en salades en ook de drankjes hoefden niet betaald te worden. Een maaltijd bij een van de foodtrucks kostte vijf euro.

    Avond van verbinding

    Maar de wijkiftar is veel meer dan een maaltijd. De tafels waren niet alleen met eten, maar vooral ook met verhalen gevuld. Bellahssen: ‘Het is echt een avond vol verbinding, en we hopen dat dit bijdraagt aan een leefbare buurt waarin iedereen zich thuis voelt.’ Voor ongeveer 250 mensen met een smalle beurs was het helemaal een bijzondere avond. Zij kregen een uitnodiging en hoefden nergens voor te betalen. En natuurlijk was stamgast Jeroen Dijsselbloem ook van de partij.

    Bron: Trudo

    Aanpak laaggeletterdheid: goed nieuws en slecht nieuws 

    Leestijd: 3 minuten

    Door: Thomas Bersee, adviseur educatie en participatie

    In december verschenen er twee rapporten: Resultaten PIAAC 2023 en Taalhuizen doen ertoe! Beide rapporten bevatten zowel goed nieuws als slecht nieuws. Afgelopen december liep het landelijke actieprogramma Tel mee met Taal 2021–2024 af. Er komt geen doorstart, maar de strijd tegen laaggeletterdheid gaat door, zij het in afgeslankte vorm. Hieronder een nieuwjaarsbespiegeling.

    Resultaten PIAAC 2023

    Op 10 december nam staatssecretaris Mariëlle Paul van OCW het rapport Resultaten PIAAC 2023 in ontvangst. In het PIAAC (Programme for the International Assessment of Adult Competencies) worden elke tien jaar de functionele lees- en rekenvaardigheden van volwassenen (16 - 65 jaar) wereldwijd onderzocht. Er doen meer dan 30 landen mee en de scores worden met elkaar vergeleken.

    Opluchting: Nederland in de top 5

    Het PIAAC-rapport bevat zowel goed als slecht nieuws. Het goede nieuws is dat Nederland behoort tot de top 5 van de best presterende landen. Met een relatief hoog percentage ‘hooggeletterden’ en een laag percentage laaggeletterden (16% versus een OESO-gemiddelde van 26%) is Nederland een koploper in taal- en rekenvaardigheden. Alleen Finland, Japan, Zweden en Noorwegen doen het beter. Dit is natuurlijk een hele opluchting, vooral gezien de eerdere paniek over de slechte resultaten van de Nederlandse scholieren. Enkele jaren terug kwam naar voren dat een kwart van de 15-jarigen het risico loopt om laaggeletterd van school te komen.

    Ouderen

    Toch is PIAAC 2023 niet alleen iets om over te juichen. Omgerekend naar absolute aantallen gaat het in Nederland toch nog altijd om ongeveer 2,2 miljoen laaggeletterde volwassenen (16 -65 jaar). Groepen die daarin zijn oververtegenwoordigd zijn mensen met Nederlands als tweede taal, mensen met een opleiding onder niveau MBO-2 en mensen die niet actief zijn op de arbeidsmarkt. In Nederland is aanvullend onderzoek gedaan naar ouderen. Wanneer zij worden meegerekend, zijn de cijfers nog zorgwekkender. Wie minder actief wordt, loopt het risico om vaardigheden te verliezen. Specifiek voor ouderen geldt daarom het devies “use it, or lose it”. In de leeftijdsgroep 66 – 75 jaar scoort 39% op het laagste taalniveau en 33% op het laagste rekenniveau. Het gaat om ongeveer 860.000 mensen.

    3 miljoen laaggeletterden

    Tien jaar geleden telde Nederland 2,5 miljoen laaggeletterde volwassenen (16 – 75 jaar). Inmiddels is dat opgelopen tot meer dan 3 miljoen. Dit betekent dat 20%, oftewel 1 op de 5 volwassenen, moeite heeft met lezen en/of rekenen. Laaggeletterdheid heeft niet alleen impact op de individuele zelfredzaamheid, maar is ook een bron van sociale ongelijkheid. Het is jammer dat na zoveel aanvalsplannen en actieprogramma’s, het niet is gelukt om het aantal laaggeletterden omlaag te brengen.

    Het is jammer dat na zoveel aanvalsplannen en actieprogramma’s, het niet is gelukt om het aantal laaggeletterden omlaag te brengen.

    Taalhuizen doen ertoe!  

    In december publiceerde de Certificeringsorganisatie Bibliotheekwerk, Cultuur en Taal (CBCT) het onderzoeksrapport Taalhuizen doen ertoe!  Een taalhuis is een lokaal samenwerkingsverband van diverse organisaties zoals de bibliotheek, een welzijnsinstelling, het ROC en een private taalaanbieder. De gemeente fungeert als opdrachtgever en regievoerder en ontvangt hiervoor jaarlijks vanuit het Rijk een zogeheten WEB-budget voor de inkoop van educatietrajecten.

    Zorg over gemeentelijke regierol

    Het goede nieuws is dat er inmiddels 200 taalhuizen zijn en dat ze een sleutelrol vervullen bij de plaatselijke aanpak van laaggeletterdheid. Het minder goede nieuws is dat het educatieve aanbod, de kwaliteit en toekomstbestendigheid van het taalhuis per gemeente sterk verschilt. Er zijn er die volop floreren met een rijk gevarieerd aanbod, terwijl anderen een moeizaam en onzeker bestaan lijden. Het Rijk heeft bij de strijd tegen laaggeletterdheid al sinds 1996 gekozen voor een decentrale aanpak. De wisselvallige regievoering door gemeenten staat echter de landelijke opbouw van een uniforme en duurzame educatieve infrastructuur in de weg. De hoop is dat Rijk en gemeente samen een manier vinden om de gemeentelijke regierol te versterken om overal in het land een gelijkwaardig aanbod te waarborgen versterken.

    De hoop is dat Rijk en gemeente samen een manier vinden om de gemeentelijke regierol te versterken om overal in het land een gelijkwaardig aanbod te waarborgen versterken.

    Tel mee met Taal: geen doorstart, maar de strijd gaat door  

    Afgelopen december liep het Actieprogramma Tel mee met Taal 2021 – 2024 ten einde. Een doorstart of een nieuw programma komt er niet. En al helemaal niet een verdubbeling van het educatiebudget zoals dat door de SER en de Unesco Commissie Nederland wordt bepleit. Dat is slecht nieuws.

    Het goede nieuws is dat vanuit het Rijk de aanpak van laaggeletterdheid wordt voortgezet. Dit wel met minder middelen. Stichting Lezen & Schrijven en het Expertisepunt Basisvaardigheden behouden financiële ondersteuning. Voor de gemeenten is er voor 2025 een WEB-budget van in totaal 100,4 miljoen euro beschikbaar, en in 2026 wordt dat teruggebracht tot 81,5 miljoen euro. Het gaat om een specifieke uitkering (SPUK) voor de inkoop van educatietrajecten, maar anders dan voorheen ook voor ondersteunende activiteiten zoals werving, gemeentelijke planvorming en regionale samenwerking. Budgetten veranderen, en actieprogramma’s vergaan, maar de strijd tegen laaggeletterdheid zal altijd bestaan.

    Budgetten veranderen, en actieprogramma’s vergaan, maar de strijd tegen laaggeletterdheid zal altijd bestaan.

     Bronnen

    Voor een samenvatting van de Nederlandse resultaten van PIAAC: PIAAC 2023.

    Zie voor het CBTC-onderzoek: Taalhuizen doen ertoe!.

    Voor meer informatie over het landelijke programma: Tel mee met Taal

    Voor de gemeenten komt eerdaags een handreiking beschikbaar voor de besteding van het WEB-budget.

    De Magie van Voorlezen: SCHUNCK Bibliotheek en de Nationale Voorleesdagen

    Leestijd: 3 minuten

    Bij SCHUNCK kijken we reikhalzend uit naar de Nationale Voorleesdagen van 22 januari t/m 1 februari. De Nationale Voorleesdagen vormen een uitgelezen kans om jonge kinderen en hun ouders te betrekken bij de wonderlijke wereld van boeken en verhalen.

    Waarom voorlezen zo belangrijk is

    Voorlezen is meer dan alleen een gezellig moment tussen ouder en kind. Het is een cruciale activiteit die bijdraagt aan de cognitie- en taalontwikkeling van kinderen. Wanneer kinderen regelmatig worden voorgelezen, maken hun hersenen nieuwe verbindingen aan en leren ze nieuwe woorden. Dit is essentieel voor hun voorbereiding op school en hun verdere leven. Ouders hebben hierin een cruciale rol. Taal is de sleutel tot kennis en communicatie, en een sterke basis hierin opent de deuren naar een succesvolle toekomst. En dat, noemen wij de kracht van taal.

    De rol van de bibliotheek anno 2025

    Traditioneel gezien is de bibliotheek, met haar gratis lidmaatschap voor kinderen, een plek waar kinderen en ouders boeken kunnen halen. Dat kan natuurlijk nog steeds, maar tegenwoordig werkt de bieb ook proactief aan taal- en leesbevordering in de regio. We helpen ouders, opvoeders, scholen en de kinderopvang actief door hen te laten zien hoe ze een talige omgeving voor hun kind kunnen bieden. Door het jaar heen programmeren we zowel in de bieb als daarbuiten (veelal gratis) activiteiten waarin verhalen een centrale rol spelen. Deze activiteiten organiseren we voor alle gezinnen met kinderen. Daarbij zijn ze al tijdens de zwangerschaps- en babyfase welkom. Echt voor álle leeftijden dus. Ook voor gezinnen met andere moedertalen dan het Nederlands. Spelenderwijs brengen we kinderen en hun opvoeders in aanraking met taal in de breedste zin van het woord.

    Taal is de sleutel tot kennis en communicatie, en een sterke basis hierin opent de deuren naar een succesvolle toekomst.
    En dat, is de kracht van taal. 

    De Nationale Voorleesdagen in SCHUNCK

    Tijdens de Nationale Voorleesdagen, van 22 januari t/m 1 februari, organiseren we een gevarieerd programma voor baby's, dreumesen, peuters, kleuters én hun grote mensen. Elk onderdeel van het programma is zorgvuldig samengesteld om de magie van voorlezen tot leven te brengen. Alle activiteiten zijn gratis toegankelijk, zodat iedereen de kans krijgt om deel te nemen.

  • Voorleesontbijtjes: Tijdens de reguliere voorleeshalfuurtjes serveren we in deze periode een voorleesontbijtje. Ouders en kinderen kunnen lekker smikkelen, terwijl ze luisteren naar prachtige verhalen. Een heerlijke en gezellige manier om de dag te beginnen én je kindje enthousiast te maken over boeken.

  • Verkleedvoorstelling Rinus: Verhalen komen tot leven tijdens onze interactieve theatervoorstellingen. Onze acteurs brengen bekende prentenboeken tot leven, waarbij kinderen actief kunnen deelnemen. Dit stimuleert niet alleen hun verbeeldingskracht, maar ook hun betrokkenheid bij verhalen.

  • Het Mooie Prentenboekenbal: Het hoogtepunt van onze programmering is Het Mooie Prentenboekenbal. Tijdens dit evenement brengen we de Prentenboeken Top-10 tot leven met diverse workshops en activiteiten: kinderen kunnen onder meer leeuwenlessen volgen, op avontuur met Vos en Vis of genieten van de verkleedvoorstelling Rinus. Fantasie, spelen en actief beleven staan centraal.

    • Educatief programma voor peuteropvang en kinderdagverblijven

    Naast ons publieksprogramma bieden we ook een educatief programma aan voor peuteropvang en kinderdagverblijven in Heerlen.

  • Voorleesmomenten: In samenwerking met de leid(st)ers besteden we in de groepen aandacht aan het Prentenboek van het Jaar, Rinus. Dit boek over een nieuwsgierige neushoorn en zijn opa, vormt de basis voor vier interactieve voorleesmomenten gedurende de week.
  • Lees- en Doetips: Daarnaast ontvangen de ouders lees- en doetips om ook thuis verder te gaan met (voor)lezen. Zo voorzien we een brug tussen de opvang en thuis, waardoor kinderen continu worden gestimuleerd in hun taalontwikkeling.
  • Bibliotheekbezoek: Aansluitend komen de leid(st)ers met hun kinderen naar hun lokale bibliotheekvestiging om daar samen te genieten van een voorleesmoment van Rinus.

    • Onze motivatie

    Door kinderen al op jonge leeftijd in aanraking te laten komen met boeken en verhalen, leggen we een stevig fundament voor hun toekomstige educatie. We willen ouders inspireren om taal en/of voorlezen een vast onderdeel van hun dagelijkse routine te maken en zo bij te dragen aan de ontwikkeling van hun kinderen. We nodigen dan ook iedereen uit om deel te nemen aan ons programma en samen met ons de magie van voorlezen te ontdekken.

    Voor meer informatie en het volledige programma, bezoek onze website: SCHUNCK Nationale Voorleesdagen.

    Inloggen

    Sluit venster