Zowel het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL, 2023) als de Sociaal Economische Raad (SER, 2024) wijzen – in de vorm van een scenariostudie en visiedocument – op de noodzaak om aan de slag te gaan met scherpe keuzes voor de toekomst van Nederland. De Economische Verkenningen Rotterdam 2025 ‘Tijd voor bijschakelen’ hamert erop dat nu échte keuzes maken voor de regio Rijnmond nodig is. Veranderingen waar we tien jaar geleden over spraken zijn werkelijkheid.
De essayschrijvers opperen om met de kracht en capaciteit waarover Rotterdam beschikt in te zetten op het creëren van ruimte om te doen en te proberen. Verder benadrukken essayschrijvers dat kleine stapjes in de huidige structuren gewenst zijn, maar dat vernieuwing geen spontaan en ongestuurd proces is. Als de arbeidsmarkt een verdelingsvraagstuk is (De Beer, 2022) dan moeten we nu kiezen wat voor type arbeidsmarkt we willen in 2050 binnen de regio Rijnmond. Daaruit volgt waar moet we nu mee stoppen en nu mee doorgaan. Het hoe van stoppen en doorgaan is dan uitermate geschikt om te testen binnen onze krachtige regio.
Een nieuw concept van groei
De kern die essayschrijvers meegeven, is de focus op de meervoudigheid en heterogeniteit in arbeidsdynamieken waarvoor keuzes gemaakt moeten worden. Schrijvers lijken voor te sorteren op kiezen voor anders denken en handelen binnen domeinen zelf. Die keuzes kunnen dan weer leiden tot verandering met als gevolg een revolutionair ander systeem in 2050.
Elke inwoner moet namelijk stapjes kunnen zetten. Dat kan gaan over ontwikkeling in werk & sociale zekerheid, samenleven of scholing. Daarbij is die ontwikkeling én een persoonlijke aangelegenheid voor individuele levens én een samenlevingsvraagstuk. De focus op werk en economische groei als zaligmakend moet worden vervangen door een nieuw concept van groei, gedefinieerd door welbevinden: brede welvaart.
Een radicaal ander perspectief op dienstverlening
Er zijn mooie en productieve sociale initiatieven die onderzoeken hoe anders interacteren met inwoners die steun kunnen gebruiken eruit kan zien (Collectief Kapitaal, 2025). Voor een dergelijk ideaal is de norm voor dienstverlening waardigheid en vertrouwen. De vraag voor dienstverlening is hoe te komen tot het praktiseren van een nieuw concept van groei. Voor een positieve ontwikkeling richting de arbeidsmarkt van 2050 is een radicaal ander perspectief nodig die nabij is in aanpak en (fysieke) plek, met daarin waardigheid en verbondenheid als norm (Collectief Kapitaal, 2025). Laten we de huidige (tussen)tijd gebruiken om uit te zoeken welke nieuwe manieren van denken, betekenis geven en doen we samen kunnen bewerkstelligen.
De elf essays in deze bundel geven een aanzet voor een start zonder uitgestippelde route naar een eindpunt. De arbeidsmarkt en gerelateerde dynamieken gaan onvermijdelijk veranderen. De huidige tussentijd is het moment om samen te bepalen welke richting die verandering opgaat!
Wil je een (digitaal of fysiek) exemplaar ontvangen? Laat het ons weten via deze link
Uitnodiging: Arminius-debat Wat is goed werk?
Dinsdag 14 april — 20:00 uur
Arminius, Rotterdam
Tijdens dit programma gaan we onder leiding van Halil Karaaslan in gesprek over wat we eigenlijk bedoelen met goed werk in een tijd waarin de arbeidsmarkt sterk verandert. Er komt o.a. aan bod:
Met bijdragen van o.a. Rodney van den Hengel, Penny Nugteren, Karim Amghar, Frank van Oort, Menno Fenger en Ginie Servant‑Miklos.
Joris Beek, Erasmus School of Social and Behavioural Science. Meer weten? In editie 2 van 2026 zal een artikel verschijnen. Nog geen abonnement? Meld je dan aan!
Literatuur
De Beer, P. (2022). The Labour Market Myth: How the Market Metaphor Hinders Our Understanding of Work. Edward Elgar Publishing.
Economische Verkenning Rotterdam 2025: Tijd voor Bijschakelen (EVR2025)
Planbureau van de Leefomgeving. (2023). Balans van de Leefomgeving 2023 Toekomstbestendig kiezen, rechtvaardig verdelen.
Sociaal Economische Raad (2024). Perspectief op brede welvaart in 2040 Bouwen aan de economie van de toekomst.
